دزیمتری فیلم بج
مقدمه

 

 

فیلم بح ، اولین بار در سال 1940 برای کنترل پرتوگیری طراحی شد. هم اکنون به یکی از متداول ترین ابزار های  کنترل پرتوگیری خارجی کارکنان تبدیل شده است. این ابزار وسیله از یک فیلم 3x4 سانتیمتر (شبیه فیلم دندانپزشکی) درون یک قاب پلاستیکی  (بج) تشکیل شده است.    

 کارکنان هنگام کار با منابع پرتو ، فیلم بج را روی لباس خود نصب می کنند. اشعه تابیده شده به کارکنان روی فیلم بج اثر گذاشته و باعث سیاه شدن فیلم می شود. از روی شدت سیاهی فیلم ، میتوان مقدار پرتوگیری را محاسبه کرد.   

 
  
  
تاریخچه فیلم بج در ایران
       

   سرویس دزیمتری فیلم بح برای اولین بار در سال 1341 در مرکز تکنولوژی هسته ای دانشگاه تهران کار خود را آغاز کرد و در آن زمان 4 مرکز پزشکی هسته ای را تحت پوشش قرارداد . در سال 1353 با تصویب قانون سازمان انرژی اتمی ایران ، سرویس دزیمتری فیلم بج به سازمان انرژی اتمی ایران منتقل گردید. در سال 1368 قانون حفاطت در برابر اشعه تصویب گردید و بموجب این قانون استفاده از وسایل مونیتورینک فردی ( نظیر فیلم بج ) برای کارکنان با پرتو الزامی گردید و تفریبا از آن تاریخ به بعد اکثر کارکنان با پرتو در سطح کشور تحت پوشش فیلم بج قرار گرفتند . در سال 1387 مسئولیت ارائه خدمات دزیمتری فردی فیلم بج به 2800 مرکز و 20000 پرتوکار در سطح ایران از طرف سازمان انرژی اتمی ایران به شرکت خدمات دزیمتری پرتوهای پارسیان با مسئولیت مهندس سیامک برهان آزاد  واگذار شده است. با توجه به توسعه کاربرد پرتوها به ویژه در مراکز پرتو تشخیصی همه ساله تعداد افراد تحت پوشش فیلم بج افزایش یافت بطوریکه در سال 1397 قریب به 5000 مرکز با بیش از 38000 پرتوکار تحت پوشش فیلم بج این شرکت قرار گرفته اند.از آغاز شروع بکار فیلم بج در این شرکت همواره هر دو ماه یکبار صحت نتایج فیلم بج توسط سازمان انرژی اتمی ایران کنترل شده است.نتایج 120 عدد فیلم بج که در ادوار مختلف توسط سازمان انرژی اتمی پرتودهی شده نسبت به دز واقعی آنها در شکل زیر نمایش داده شده است بطوریکه در شکل ملاحظه می شود کلیه نتایج مطابق توصیه های کمیسیون بین المللی حفاظت در برابر اشعه در داخل ترومپت کرو واقع شده است.

    



 
 
 هدف فیلم بج
  1- کنترل ایمنی کارکنان در مقابل تابش پرتوهای موجود در محیط کار
2- کنترل پرتوگیری کارکنان، بطوریکه پرتوگیری از حد بیشتر نشود. (رعایت اصل حد دز)
3- کنترل پرتوگیری کارکنان بطوریکه با توجه به موازین اقتصادی و اجتماعی پرتوگیری آنها حداقل ممکن و شدنی باشد (رعایت اصل ALARA)
4- ارزیابی و مقایسه پرتوگیری کارکنان در گروه های شغلی متفاوت(ارزیابی ریسک بین گروه های کاری متفاوت)
  5- کنترل اجرا و یا عدم اجرای ضوابط حفاظت در برابر اشعه در مراکز کار با اشعه
6- انجام بررسی های اپیدمیولوژی برای ارزیابی ریسک از منابع مختلف پرتو
7- رفع ابهام درگیری بین پرتوکار و کارفرما در مواقع بروز بیماری هائیکه ممکن است به علت پرتوگیری رخ داده باشند.